02 Dec 08 Konstrukcja prawna spółki handlowej
Przez „spółkę” rozumie się zarówno trwały stosunek prawny, który powstaje na mocy umowy wspólników o utworzeniu spółki określonego typu, jak i organizację o charakterze prywatnoprawnym, w którą łączą się co najmniej dwie osoby dla osiągnięcia wspólnego celu (chyba że chodzi o jednoosobową spółkę kapitałową), dla realizacji którego wnoszą z reguły do tworzonej spółki - jako swoje wkłady - określone wartości majątkowe.
Przy analizie zagadnień prawnych spółek handlowych należy wyraźnie odróżniać następujące elementy pojęciowe:
- cele spółek handlowych - tj. ogólne (ujęte abstrakcyjnie) cele poszczególnych normatywnych typów spółek,
- cel umowy spółki - tj. wspólny cel wspólników, zawarły w konkretnej umowie spółki określonego typu,
- intencję zawiązania spółki (tzw. affectio societatis) - tj. wolę zjednoczenia (połączenia) się wspólników, czyli utworzenia spółki, dla realizacji uzgodnionego celu umowy spółki,
- przedmiot przedsiębiorstwa - tj. uzgodniony przez wspólników, w konkretnej umowie spółki określonego typu, przedmiot (zakres) działalności tworzonej spółki; określa on uzgodniony przez wspólników sposób realizacji celu zawiązanej spółki. Przy określaniu zakresu działalności spółki wyróżnia się poszczególne rodzaje (pola - np. działalność naukowa, wytwórcza, budowlana) oraz dziedziny działalności spółki (przez pokazanie branż - np. w zakresie budownictwa, przemysłu chemicznego - lub zakresu działania przez wyszczególnienie grup wyrobów np. metalowych, przyrządów i podzespołów elektronicznych),
- konsens wspólników w zakresie istotnych, tj. koniecznych, niezbędnych do zawarcia umowy, postanowień umowy spółki - powodujący, iż dochodzi in casu do (ważnego) zawarcia konkretnej umowy spółki określonego typu, np. spółki jawnej, o (wcześniej) uzgodnionej przez wspólników treści,
- konsens wspólników w zakresie elementów przedmiotowo istotnych (chodzi tu o tzw. essentialia negotii) powodujący, iż dochodzi do zawarcia przez wspólników umowy spółki określonego typu, np. spółki z o.o. albo spółki akcyjnej.
Dla (każdej) spółki charakterystyczny jest zawsze wspólny cel oraz wola związania się (zjednoczenia) dla osiągnięcia tego celu, czyli tzw. ajfectio socie-tatis: tworzy to wspólnotę interesów wspólników. Intencja (wola zawiązania spółki jest to wewnętrzna decyzja poszczególnego wspólnika powołania do istnienia określonej, konkretnej spółki i uczestniczenia w niej w charakterze wspólnika. Ta wewnętrzna decyzja (wola) jest następnie wyrażana przy zawieraniu umowy spółki w postaci określonego oświadczenia woli. Brak woli zawiązania spółki prowadzi do pozomości umowy spółki, co w konsekwencji uniemożliwia ważne jej zawarcie.
