02 Dec 08 Umowa spółki - akt założycielski
Umowa spółki dochodzi do skutku - zgodnie z powszechnie przyjętą zasadąnumerus clausus normatywnych typów spółek, zawsze i jedynie w odniesieniu do jej określonego typu - przez zgodne oświadczenia woli wszystkich uczestników umowy. Muszą oni objąć konsensem wszystkie istotne (tj. niezbędne, konieczne) elementy umowy. Jakie elementy umowy są konieczne można orzec dopiero na gruncie przepisów regulujących odpowiednie rodzaje stosunków prawnych.
W treści umowy strony nie muszą mówić wyraźnie o wszystkich szczegółach mającego ich połączyć stosunku prawnego; powinny natomiast powiedzieć o sprawach, które są dla nich istotne.
Essentialia negotii umów poszczególnych typów spółek handlowych zostaną przedstawione niżej, przy omawianiu każdej z tych spółek.
Przepisy KH przewidują w zakresie umów spółek handlowych dwie obli- 10 gatoryjne formy prawne: formę pisemną (zob. art. 77 KH) oraz formę aktu notarialnego (zob. art. 145, 162 § 1 oraz 308 i 314 KH).
Do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie 11 własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza wymiana dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany (art. 78 KC). Z reguły podpis składa się pod treścią oświadczenia woli, które
może być sporządzone (przygotowane) przez inną osobę. Złożenie podpisu stanowi akceptację treści oświadczenia.
Umowa spółki jawnej wymaga formy pisemnej. Jest to forma dla celów dowodowych (ad probationem), a zatem nie zastrzeżona pod rygorem nieważności (art. 77 KH). Umowy spółki komandytowej, spółki z o.o. oraz spółki akcyjnej wymagają natomiast zawsze formy aktu notarialnego; w zakresie spółki akcyjnej wymóg formy notarialnej obejmuje także sporządzenie statutu spółki (również protokół z walnego zgromadzenia tej spółki wymaga formy notarialnej). Obowiązuje tu zatem tzw. forma ad solemnitatem, tzn. forma szczególna, w związku z czym dokonanie czynności bez zachowania formy aktu notarialnego powoduje jej nieważność (zob. art. 145,162 § 1, 308 i 314 KH).
Do zachowania formy notarialnej konieczne jest złożenie oświadczenia
woli przed notariuszem, który sporządza akt notarialny, współuczestnicząc
w jego redagowaniu, a następnie podpisuje go wraz z osobą dokonującą czyn-
ności prawnej. Zgodnie zpostanowieniami art. 92 § 1 PrNot każdy akt notarial-
ny powinien zawierać:
1) dzień, miesiąc i rok sporządzenia aktu; w razie potrzeby lub na żądanie strony - także godzinę i minutę rozpoczęcia i podpisania aktu;
2) miejsce sporządzenia aktu;
3) imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt sporządził zastępca notariusza - imię i nazwisko zastępcy;
4) imiona, nazwiska, imiona rodziców i miejsce zamieszkania osób fizycznych, nazwę i siedzibę osób prawnych lub innych podmiotów biorących udział w akcie, imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania osób działających w imieniu osób prawnych, ich przedstawicieli lub pełnomocników oraz innych osób obecnych przy sporządzaniu aktu;
5) oświadczenia stron, z powołaniem się w razie potrzeby na okazane przy akcie dokumenty;
6) stwierdzenie, na żądanie stron, faktów i istotnych okoliczności, które zaszły przy spisywaniu aktu;
7) stwierdzenie, że akt został odczytany, przyjęty i podpisany;
8) podpisy biorących udział w akcie oraz osób obecnych przy sporządzaniu aktu;
9) podpis notariusza.
Akt notarialny powinien zawierać treści istotne dla czynności prawnej, którą obejmuje, a ponadto inne stwierdzenia, które muszą być w akcie zawarte ze względu na wymagania przepisów prawnych (PrNot, KC, KH itp.) lub wolę stron.
